Rodzaje alkoholizmu

Nie jestem do końca  przekonany, czy ta wiedza potrzebna jest wszystkim. Osobiście uważam, że jest ona potrzebna psychologom i terapeutom uzależnień do solidnej pracy z pacjentem. Psychologia, w tym terapia uzależnień, tak jak i inne rodzaje wiedzy rozwija się bardzo dynamicznie i niektóre „prawdy objawione” zmieniają się. Świat idzie do przodu, a wraz z nim wiedza.

Mam też pewne wątpliwości, czy znowu dzięki Internetowi nie zaczniemy się sami diagnozować. My, Polacy, znamy się wszak najlepiej na medycynie, polityce, samochodach, sporcie oraz na doradzaniu drugiej osobie, co dla niej najlepsze.

No, ale skoro powiedziałem A, należy przejść do J.

Fizjolog i biolog węgierskiego pochodzenia, Elvin Morton Jelinek, opierając się na przeprowadzonych przez siebie badaniach na Uniwersytecie Yale, napisał w 1942 r. w książce Zależność alkoholowa i przewlekły alkoholizm, że: „(...) alkoholizm przewlekły to każde używanie napojów alkoholowych, które powoduje szkodę dla osoby pijącej, społeczeństwa lub obojga (...)”. Zwrócił także uwagę na fakt, że alkoholizm powstaje na skutek nałożenia się na siebie trzech czynników, tj.: podatności biologicznej oraz warunków psychologicznych i społecznych. Wydzielił w alkoholizmie cztery fazy choroby, a sam alkoholizm podzielił na pięć typów.*

Dzięki badaniom E. M. Jelinka w roku 1956 Amerykańskie Towarzystwo Medyczne podjęło decyzję o zakwalifikowaniu alkoholizmu jako choroby.

Typy alkoholizmu według Jelinka**

ALFA – to uzależnienie od alkoholu mające u podstawy czynniki psychologiczne; dotyczy osób, które nie radzą sobie ze stresem oraz trudnościami życiowymi. W tym typie objawy utraty kontroli nad piciem są niezbyt silne. Rzadko obserwuje się nasilenie choroby. Typ Alfa może się przekształcić w typ Gamma, ale również może utrzymywać się przez lata.

BETA − w tym typie alkoholizmu dużą rolę odgrywają czynniki społeczne i obyczajowe, natomiast brak wpływu czynników psychologicznych i fizycznych. Problemy, jakie tu obserwujemy, dotyczą fizycznego zdrowia osób nadużywających alkoholu, dlatego częściej szukają one pomocy u lekarza rodzinnego niż u terapeuty. Tak jak w typie Alfa, kontrola nad piciem nie jest całkowicie utracona. 

GAMMA – to typ alkoholizmu w najbardziej typowej formie, który charakteryzuje się utratą kontroli nad ilością wypitego alkoholu, chociaż pojawiają się okresy przerw w piciu. Następuje zwiększenie tolerancji na alkohol, która po pojawieniu się objawów abstynencyjnych poważnie spada.

DELTA – ten typ charakteryzuje się umiejętnością kontrolowania ilości wypijanego alkoholu. Jednak osoba pijąca nie może przerwać picia, gdyż natychmiast występują u niej objawy abstynencyjne. Dotyczy to osób, które regularnie i przez długi czas piją alkohole niskoprocentowe.

EPSILON – to typ, który charakteryzuje się występowaniem okresowych ciągów alkoholowych na przemian z okresami całkowitej abstynencji bez występowania objawów abstynencyjnych.

Według Jelinka alkoholikami są tylko osoby z objawami z typu Gamma, Delta i Epsilon, chociaż osoby z typem Alfa i Beta są zalicza również do osób chorych.

Jest grupa badaczy, którzy do tego rodzaju typologii alkoholizmu dodają typ:

ZETA – rozpoznajemy go u osób, które pod wpływem alkoholu zachowują się antyspołecznie i stosują przemoc.

 

-----------------------------------------------

*Bohdan T. Woronowicz, Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Wyd. Media Rodzina, Poznań 2008, str. 96.

**Opracowano na podstawie: Jerzy Mellibruda, Zofia Sobolewska-Mellibruda, Integracyjna Psychoterapia Uzależnień, Wyd. Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa, 2006; Bohdan T. Woronowicz, Na zdrowie. Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Wyd. Media Rodzina, Poznań 2008.